दुकानातील बंद वस्तूंसाठी तपासणी यादी तुम्हाला एखादे उत्पादन खरेदी करणे थांबवण्यास, त्याचा उरलेला स्टॉक हाताळण्यास आणि त्याचा इतिहास न गमावता ते रोजच्या बिलिंगमधून काढण्यास मदत करते. कॅटलॉगमधील नोंद लपवण्यापूर्वी प्रलंबित ऑर्डर आणि परतावे तपासा. या मार्गदर्शकात कृतीचा क्रम, समापन नोंद आणि छोट्या दुकानाचे उदाहरण दिले आहे.
बंद वस्तूंची तपासणी यादी: आज काय थांबणार ते ठरवा
तुम्ही उत्पादन का बंद करत आहात, हे लिहून ठेवा. पुरवठादाराने पॅकचा आकार बदलला असेल, मागणी कमी झाली असेल किंवा तुम्हाला शेल्फवर कमी समान उत्पादने ठेवायची असतील.
हे तीन निर्णय वेगवेगळे ठेवा:
| निर्णय | त्याचा अर्थ | पुढे काय करायचे |
|---|---|---|
| पुनर्खरेदी थांबवा | या वस्तूची आणखी खरेदी करू नका | पुढील खरेदी यादीतून ती काढा आणि आधीच दिलेल्या ऑर्डर तपासा. |
| उरलेला स्टॉक विका | विक्रीयोग्य माल विकणे सुरू ठेवा | मान्य केलेला स्टॉक संपेपर्यंत वस्तू बिलिंगसाठी उपलब्ध ठेवा. |
| विक्री आता थांबवा | उरलेली नग ग्राहकांना देऊ नका | ती विक्रीयोग्य मालापासून वेगळी ठेवा आणि कारवाईच्या प्रतीक्षेत असलेले प्रमाण नोंदवा. |
या तुमच्या स्वतःच्या तपासणी यादीसाठी सुचवलेल्या नोंदी आहेत; Yojika मधील याच नावांची स्टेटस बटणे नाहीत. केवळ शेल्फ रिकामे आहे म्हणून उत्पादन लपवू नका: मागच्या खोलीत एखादा खोका असू शकतो किंवा मालाची डिलिव्हरी आधीच वाटेत असू शकते.
स्टॉक मोजा आणि अपूर्ण बांधिलक्या पूर्ण करा
शेल्फ, साठवणुकीची जागा आणि ग्राहकांसाठी बाजूला ठेवलेला माल तपासा. नग किंवा पॅक यांसारख्या एकाच एककात मोजणी करा. प्रत्यक्ष प्रमाणाची स्टॉक नोंदीशी तुलना करा आणि कोणतीही दुरुस्ती करण्यापूर्वी तफावत तपासा.
नंतर या चार प्रश्नांची उत्तरे शोधा:
- आणखी स्टॉक येणार आहे का? उघडी ऑर्डर रद्द किंवा बदलता येईल का, हे पुरवठादाराला विचारा. उत्तर नोंदवा; खरेदी यादीतून वस्तू खोडल्याने आधीच दिलेली ऑर्डर रद्द होत नाही.
- ग्राहकाला ही वस्तू देण्याचे वचन दिले आहे का? राखून ठेवलेला माल आणि अपूर्ण ऑर्डर ओळखा. पुरवठ्यात बदल करण्यापूर्वी ग्राहकासोबत पर्याय मान्य करा.
- परतावा किंवा पुरवठादाराकडील दावा अपूर्ण आहे का? मूळ दस्तऐवजाचा संदर्भ आणि पाठपुराव्याची तारीख जपून ठेवा. उत्पादन बंद केल्याने दावा बंद होत नाही.
- उरलेल्या प्रत्येक नगाचे काय होईल? ते विकले, परत केले किंवा निर्णय होईपर्यंत राखून ठेवले जाईल, हे नोंदवा. खराब माल विक्रीयोग्य स्टॉकपासून वेगळा ठेवा.
मोजणीच्या पद्धतीसाठी आमचे प्रत्यक्ष स्टॉक मोजणी मार्गदर्शक वापरा. हे विशिष्ट उत्पादन सक्रिय कॅटलॉगमधून कधी काढता येईल, हे ठरवणे हा येथे उद्देश आहे.
बंद केलेल्या स्टॉकची छोटी नोंद ठेवा
एक वही किंवा स्प्रेडशीट पुरेसे आहे. प्रत्येक उत्पादनासाठी एक ओळ वापरा; अनेक कारवाया अपूर्ण असतील तर स्वतंत्र नोंद ठेवा.
| क्षेत्र | काय नोंदवायचे |
|---|---|
| वस्तूची ओळख | वापरत असल्यास अचूक नाव, पॅकचा आकार, एकक आणि बारकोड |
| निर्णयाची तारीख आणि कारण | पुनर्खरेदी कधी आणि का थांबवली |
| तपासलेला स्टॉक | प्रमाण, ठिकाण आणि मोजणीची तारीख |
| प्रलंबित बांधिलक्या | पुरवठादाराची ऑर्डर, ग्राहकाचे आरक्षण किंवा परताव्याचा संदर्भ |
| अंतिम कारवाई | उरलेल्या मालाचे काय झाले, त्यासोबत आधारभूत संदर्भ |
| कॅटलॉगमधील समापन | लपवल्याची तारीख आणि तपासणाऱ्या व्यक्तीचे नाव |
| बदली | स्वतंत्र उत्पादनाचे नाव किंवा “काहीही नाही” |
जुन्या उत्पादनाचे नाव, पॅकचा आकार आणि बारकोड हे सर्व बदलून त्याचे नवीन उत्पादनात रूपांतर करू नका. पुरवठादाराने 500 ml बाटलीऐवजी 450 ml बाटली आणल्यास स्वतंत्र वस्तू तयार करा आणि त्यांचा संबंध नोंदवा. आमचे दुकानातील वस्तूंना नाव देण्याचे मार्गदर्शक या ओळखी स्पष्ट ठेवण्यास मदत करते.
जुनी बिले आणि आधारभूत नोंदी जपून ठेवा. इलेक्ट्रॉनिक खात्यांसाठी CGST Rule 56(8) नुसार संपादित किंवा हटवलेल्या नोंदींचा लॉग ठेवणे आवश्यक आहे; विक्रीचा कॅटलॉग आवरताना लेखा इतिहास पुसला जाऊ नये. CBIC चा Rule 56 पाहा. सध्याचा नियम आणि कोणत्याही परताव्याची किंवा निर्लेखनाची पद्धत gst.gov.in वर किंवा तुमच्या CA कडून निश्चित करा.
उदाहरण: पुण्यात एक उत्पादन बंद करणे
पुण्यातील एका काल्पनिक घरगुती वस्तूंच्या दुकानाचा विचार करा. मीना एका प्रकारची स्टोरेज बास्केट ठेवणे थांबवण्याचा निर्णय घेते. 23/10/2026 रोजी ती 12 बास्केट मोजते, पुरवठादाराकडील कोणतीही ऑर्डर प्रलंबित नाही याची खात्री करते आणि त्यातील एकही ग्राहकासाठी राखीव नाही हे तपासते.
उरलेला वापरण्यायोग्य स्टॉक प्रत्येकी ₹80 या अंतिम ग्राहक किमतीला विकताना ती उत्पादन उपलब्ध ठेवते:
| टप्पा | विकलेले प्रमाण | अंतिम बिलांची एकत्रित रक्कम | उरलेला स्टॉक |
|---|---|---|---|
| विक्रीचा पहिला गट | 9 बास्केट | 9 × ₹80 = ₹720 | 3 बास्केट |
| अंतिम विक्री | 3 बास्केट | 3 × ₹80 = ₹240 | 0 बास्केट |
| एकूण | 12 बास्केट | ₹720 + ₹240 = ₹960 | 0 बास्केट |
प्रमाणाची तपासणी 12 − 9 − 3 = 0 आहे. रकमेची तपासणी 12 × ₹80 = ₹960 आहे. ही लागू असलेल्या GST सह अंतिम ग्राहक रक्कम आहे; नमुना करगणना नाही.
मीना ही नियमित GST-नोंदणीकृत विक्रेती आहे आणि महाराष्ट्रातच पुरवलेल्या या सामान्य करपात्र विक्री आहेत, असे समजा. पुरवठादाराचे ठिकाण आणि पुरवठ्याचे ठिकाण एकाच राज्यात असल्याने CGST आणि SGST लागू होतात; CBIC च्या पुरवठा FAQ मधील प्रश्न 85 ही पद्धत स्पष्ट करतो. बिल करण्यापूर्वी उत्पादनाचे वर्गीकरण आणि सध्याचा दर तुमच्या CA कडून निश्चित करा.
अंतिम विक्रीनंतर मीना शून्य शिल्लक तपासते, शेवटच्या बिलाचा संदर्भ नोंदवते आणि वस्तू लपवते. तिच्या बदलीच्या बास्केटसाठी स्वतंत्र नोंद तयार होते. तीन जुन्या बास्केट उरल्या असत्या, तर नोंद लपवल्याने त्यांचा हिशोब पूर्ण झाला नसता.
तपासणीनंतर Yojika मध्ये वस्तू लपवा
Items मध्ये उत्पादन शोधा आणि रुंद विंडोवर त्याच्या ओळीतील मेनूमधून Delete निवडा किंवा लहान स्क्रीनवर त्याची delete कृती वापरा. इनव्हॉइसमध्ये वापरलेल्या वस्तूसाठी Yojika Hide from catalogue हा पर्याय देते आणि जुन्या इनव्हॉइसमधील ओळी तशाच ठेवते.
यामुळे वस्तू सक्रिय कॅटलॉगमधून काढली जाते. त्यामुळे विक्री, पुरवठादाराला परतावा किंवा स्टॉक दुरुस्ती तयार होत नाही. स्टॉक पूर्ण झाला असे मानण्यापूर्वी प्रत्यक्ष व्यवहार स्वतंत्रपणे पूर्ण करून त्याची नोंद ठेवा.
चुकीची वस्तू लपवली असल्यास Settings > Recycle bin > Items उघडा आणि Restore निवडा. ती पुन्हा वापरण्यापूर्वी स्टॉक आणि सध्याचे विक्री तपशील तपासा. नेहमीचा कॅटलॉग आवरताना कायमचे हटवणे टाळा.
Yojika चा ऑफलाइन-फर्स्ट वस्तू कॅटलॉग या कार्यपद्धतीला मदत करतो. बिलिंग आणि इन्व्हेंटरी वैशिष्ट्ये पाहा किंवा दुकानातील वस्तू व्यवस्थापित करून पाहण्यासाठी Yojika डाउनलोड करा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
दुकानाच्या कॅटलॉगमधील बंद केलेली वस्तू मी कधी लपवावी?
सामान्यपणे उरलेला माल विकून संपवताना आधी पुनर्खरेदी थांबवा, प्रलंबित बांधिलक्या पूर्ण करा आणि उरलेल्या स्टॉकचा हिशोब करा. या तपासण्या पूर्ण झाल्यावर वस्तू लपवा; मालाची विक्री ताबडतोब थांबवायची असल्यास तो वेगळा ठेवा आणि प्रमाण व पुढील कारवाईची स्वतंत्र नोंद ठेवा.
वस्तू लपवल्याने तिचा उरलेला स्टॉक निघून जातो का?
कॅटलॉगमधील नोंद लपवल्याने माल विकला, परत केला किंवा निर्लेखित केला जात नाही. स्टॉकची प्रत्यक्ष हालचाल स्वतंत्रपणे नोंदवा आणि कोणत्याही दुरुस्तीसाठी पुरावा जपून ठेवा.
बदलीच्या उत्पादनासाठी जुनी वस्तू-नोंद पुन्हा वापरता येईल का?
बदलीचे उत्पादन किंवा पॅकचा आकार वेगळा असल्यास स्वतंत्र वस्तू तयार करा. दोन्हींचा संबंध सांगणारी नोंद ठेवा, म्हणजे जुन्या उत्पादनाचा स्टॉक आणि व्यवहारांचा इतिहास समजण्यास सोपा राहील.
Yojika मध्ये लपवलेली वस्तू पुन्हा आणता येते का?
होय. Settings > Recycle bin उघडा, Items निवडा आणि त्या वस्तूसाठी Restore वापरा. ती पुन्हा विकण्यापूर्वी तिचा स्टॉक, किंमत आणि उत्पादनाचे तपशील तपासा.