रांग लागण्यापूर्वी दर, प्रिंटरच्या सेटिंग्ज आणि थांबलेल्या ग्राहकांच्या टोपल्यांसाठी जागा तयार असेल तर सणाच्या गर्दीत बिलिंग सोपे होते. प्रत्येक वेळी एकच क्रम पाळा: टोपली तपासा, बिल पूर्ण करा, पैसे मिळाल्याची खात्री करा आणि मग माल द्या. या मार्गदर्शकात पूर्वतयारी, मध्येच थांबलेली बिले आणि काउंटरवर सराव करता येईल असे नग तपासण्याचे उदाहरण दिले आहे.
भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या अधिकृत दिनदर्शिकेनुसार, गणेश चतुर्थी 14/09/2026 रोजी आहे. तुमच्या परिसरातील दुकानांत सणाची खरेदी वाढण्याची शक्यता असेल, तर त्याआधीच्या दिवसांत तुम्ही प्रत्यक्ष विकत असलेल्या वस्तू वापरून या क्रमाचा सराव करा.
सणाच्या गर्दीत बिलिंग: दुकान उघडण्यापूर्वीची तपासणी यादी
नेहमी येणाऱ्या प्रत्येक अडथळ्यासाठी तयारीत तरतूद ठेवा:
| ग्राहक येण्यापूर्वी | काय तपासावे | त्याचा उपयोग |
|---|---|---|
| जास्त खप होण्याची शक्यता असलेल्या वस्तू | वस्तूचे नाव, पॅकचा आकार, विक्री दर आणि बिलिंगचे एकक | ग्राहक थांबलेला असताना सारख्या दिसणाऱ्या अनेक नोंदी शोधाव्या लागत नाहीत. |
| बारकोडने वस्तू शोधणे | प्रत्यक्ष पॅक स्कॅन करा आणि दिसणारी वस्तू जुळते का ते पाहा | चुकीची वस्तू जोडलेली असल्यास ती ग्राहकाच्या बिलात येण्यापूर्वी लक्षात येते. |
| पावतीचा प्रिंटर | आधीचे बिल पुन्हा छापा; अक्षरे स्पष्ट आहेत का आणि कागदाची रुंदी तपासा | खोटी विक्री नोंदवल्याशिवाय छपाई चालते याची खात्री होते. |
| काउंटरवरील जागा | बिल न केलेला माल, थांबलेल्या ग्राहकांच्या टोपल्या आणि बांधून तयार केलेल्या ऑर्डर वेगळ्या ठेवा | एकच वस्तू दोनदा स्कॅन होण्याची शक्यता कमी होते. |
| साहित्य आणि वीज | जादा कागद हाताशी ठेवा; वापरत असलेली वीज बॅकअपची सोय तपासा | साधे साहित्य शोधण्यासाठी काउंटर सोडावा लागत नाही. |
छपाईत काही सुधारणा हवी असल्यास, गर्दी सुरू होण्यापूर्वी थर्मल प्रिंटर सेटअप मार्गदर्शक पाहा.
दुकान उघडण्यापूर्वी दर आणि एकके ठरवा
वस्तू शोधताना बॉक्स आणि एक नग यांच्या नोंदी जवळजवळ सारख्या दिसू शकतात. नावात पॅकचा आकार लिहा आणि बिलावर निवडलेले एकक तपासा. एखादा बारकोड पाकिटासाठी असेल, तर तो स्कॅन केल्यावर ते पाकीट जोडले गेले पाहिजे, पाकिटांचा खोका नाही.
नियोजित ऑफरमधील विक्री दर आणि ती प्रत्येक वस्तूला कशी लागू होते ते लिहून ठेवा. Yojika मध्ये सवलत प्रत्येक ओळीसाठी स्वतंत्रपणे नोंदवली जाते. Incl. GST / Excl. GST हा पर्याय संपूर्ण इनव्हॉइसला लागू होतो. त्यामुळे दर भरण्यापूर्वी बिलातील दर GST सहित आहेत की GST शिवाय, ते तपासा.
मालाच्या GST कर इनव्हॉइसमध्ये नियम 46 नुसार आवश्यक तपशिलांत वर्णन, प्रमाण आणि एकक यांचा समावेश होतो. गर्दीच्या काउंटरवरही हे तपासणे उपयोगी आहे. CBIC ने प्रसिद्ध केलेले CGST नियम, नियम 46 पाहा.
सणासाठी अपरिचित माल साठ्यात जोडण्यापूर्वी, त्याचे सध्याचे GST वर्गीकरण आणि दर CBIC च्या कर माहिती पोर्टलवर किंवा तुमच्या CA कडून तपासून घ्या. इनव्हॉइस आणि HSN संबंधी सध्याच्या आवश्यकताही CA कडून निश्चित करा; लिंक दिलेले नियमांचे संकलन 01/01/2022 चे आहे. या तपासणी यादीत सणाच्या वस्तूंसाठी करदरांचा तक्ता दिलेला नाही.
मध्येच थांबलेल्या ग्राहकांच्या टोपल्या वेगळ्या ठेवा
अर्ध्या टोपलीतील वस्तू बिलात भरल्यानंतर ग्राहकाला आणखी एखादी वस्तू आठवते. पुढच्या ग्राहकाचे बिल करेपर्यंत त्यांची टोपली बाजूला ठेवावी का, असे त्यांना विचारा. ती ठरवलेल्या जागी ठेवा, म्हणजे त्यातील माल एकत्र राहील.
Yojika डेस्कटॉपवर दुसरे विक्री बिल सुरू करण्यासाठी इनव्हॉइसच्या टॅब पट्टीतील + वर क्लिक करा किंवा Ctrl+T दाबा. पहिला ग्राहक परत आल्यावर मूळ टॅबवर क्लिक करा. सेव्ह करण्यापूर्वी वस्तू आणि त्यांचे प्रमाण पुन्हा वाचून खात्री करा, म्हणजे प्रत्येक ग्राहकाकडून योग्य टोपलीचेच पैसे घेतले जातील.
तात्पुरते बाजूला ठेवलेले बिल अजून अपूर्ण असते: त्याला इनव्हॉइस क्रमांक नसतो, साठ्यात बदल होत नाही आणि सेव्ह होईपर्यंत ते अहवालांत दिसत नाही. ते त्याच संगणकावर राहते. त्याचा माल प्रत्यक्षात वेगळा ठेवा, कारण बिल बाजूला ठेवल्याने साठ्यातील माल राखीव होत नाही.
बिल ठेवायचे असेल तर त्याचा टॅब उघडा ठेवा. बिलाचा टॅब बंद करताना ते रद्द करायचे का, असे विचारले जाते; होकार दिल्यास अपूर्ण बिल काढून टाकले जाते. इनव्हॉइस तयार करण्याच्या मार्गदर्शकात हे पर्याय समजावले आहेत.
पुण्यातील काउंटरचे उदाहरण: पुन्हा झालेला स्कॅन पकडा
पुण्यातील एक दुकान स्थानिक सणाच्या खरेदीसाठी तयारी करत आहे, असे समजा. ग्राहकाच्या टोपलीत खालील वस्तू आहेत. हे लागू असलेल्या करासह उदाहरणासाठी दिलेले अंतिम विक्री दर आहेत; हा तक्ता टोपली तपासण्यासाठी आहे. तो कर इनव्हॉइसचा नमुना किंवा या वस्तूंच्या GST दरांबद्दलचा दावा नाही.
| वस्तू | प्रमाण | प्रत्येक एककाचा अंतिम दर | ओळीची एकूण रक्कम |
|---|---|---|---|
| कापसाच्या वातींची पाकिटे | 2 | ₹30 | ₹60 |
| अगरबत्तीची पाकिटे | 3 | ₹40 | ₹120 |
| सजावटीची लटकन | 1 | ₹150 | ₹150 |
| टोपलीची एकूण रक्कम | ₹330 |
ग्राहक लटकन निवडण्यासाठी बाजूला जातो. तो परत आल्यावर काउंटरवरील व्यक्ती चुकून अगरबत्तीचे एक पाकीट पुन्हा स्कॅन करते. आता पडद्यावर अगरबत्तीची चार पाकिटे आणि एकूण ₹370 दिसतात.
सेव्ह करण्यापूर्वी प्रत्यक्ष पाकिटे मोजून बिलाशी ताडून पाहा. प्रमाण चारवरून तीन केल्याने ₹40 कमी होतात: ₹370 − ₹40 = ₹330. ग्राहकाने ₹500 रोख दिल्यास परत द्यायचे पैसे ₹500 − ₹330 = ₹170 होतात.
पुरवठादाराचे ठिकाण आणि पुरवठ्याचे ठिकाण दोन्ही महाराष्ट्रात असलेल्या सामान्य करपात्र विक्रीत कराचे घटक CGST आणि SGST असतात. राज्यांतर्गत पुरवठ्याविषयी CBIC चे FAQ हा फरक स्पष्ट करतात. प्रत्यक्ष इनव्हॉइसमध्ये खात्री केलेला दर वापरून आवश्यक कर तपशील दाखवले पाहिजेत; वरील अंतिम दरांचा तक्ता त्यांची जागा घेत नाही.
प्रिंटर थांबल्यास विक्री पुन्हा नोंदवू नका
पावती बाहेर आली नाही तर आधी इनव्हॉइसच्या यादीत बिल आधीच आहे का ते तपासा. असल्यास कागद, निवडलेला प्रिंटर आणि छपाईसाठी प्रलंबित असलेले काम तपासून तोच इनव्हॉइस उघडा आणि पुन्हा छापा.
टोपलीतील वस्तू पुन्हा भरल्यास त्याच मालाची दुसरी विक्री नोंदवली जाऊ शकते. पायऱ्यांसाठी सेव्ह केलेले बिल पुन्हा कसे छापावे पाहा.
दुकान बंद करताना उघडे राहिलेले टॅब तपासा. झालेल्या विक्रीची बिले योग्य तपशिलांसह पूर्ण करा किंवा काय झाले ते तपासून सोडून दिलेल्या टोपल्यांची बिले रद्द करा. मग नेहमीप्रमाणे दैनंदिन विक्रीचा आढावा घेऊन त्या दिवशीची सेव्ह केलेली बिले आणि जमा रक्कम तपासा.
या काउंटरवर Yojika कशी मदत करते
Yojika मध्ये ऑफलाइन बिलिंग, बारकोडने नोंद, डेस्कटॉपवर विक्री इनव्हॉइसचे टॅब आणि A4, A5 किंवा थर्मल पावत्यांची सोय आहे. तरीही या तपासणी यादीचा उपयोग होण्यासाठी वस्तूंची माहिती बरोबर असणे आणि सेव्ह करण्यापूर्वी टोपली तपासणे आवश्यक आहे.
गर्दीच्या दिवसाआधी या पद्धतीचा सराव करण्यासाठी बिलिंग आणि छपाईची वैशिष्ट्ये पाहा किंवा Yojika डाउनलोड करा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
सणाच्या बिलिंगची गर्दी सुरू होण्यापूर्वी काय तयार ठेवावे?
जास्त खप होण्याची शक्यता असलेल्या वस्तूंचे दर आणि बिलिंगची एकके तपासा. आधीचे एखादे बिल छापून प्रिंटर तपासा आणि जादा कागद जवळ ठेवा. थांबलेल्या ग्राहकांच्या टोपल्या कुठे ठेवायच्या ते ठरवा, म्हणजे त्यातील वस्तू पुढच्या ग्राहकाच्या बिलात मिसळणार नाहीत.
एका ग्राहकाचे बिल उघडे ठेवून दुसऱ्या ग्राहकाचे बिल करता येते का?
Yojika डेस्कटॉपवर दुसरे विक्री बिल सुरू करण्यासाठी इनव्हॉइसच्या टॅब पट्टीतील + वर क्लिक करा किंवा Ctrl+T दाबा. पहिला ग्राहक तयार झाल्यावर मूळ टॅबवर परत या आणि सेव्ह करण्यापूर्वी त्यातील वस्तू तपासा.
Yojika मध्ये तात्पुरते बाजूला ठेवलेले बिल मालाचा साठा राखून ठेवते का?
नाही. तात्पुरते बाजूला ठेवलेल्या बिलाला इनव्हॉइस क्रमांक नसतो. ते सेव्ह होईपर्यंत साठ्यात बदल होत नाही आणि ते अहवालांत दिसत नाही. त्याची प्रत्यक्ष टोपली वेगळी ठेवा आणि तोच माल दुसऱ्या ग्राहकाला देण्याचे आश्वासन देण्यापूर्वी उपलब्धता तपासा.
पावती छापली गेली नाही तर काय करावे?
आधी इनव्हॉइस सेव्ह झाला आहे का ते तपासा, मग प्रिंटरमधील कागद आणि प्रिंट रांग तपासा. विक्री पुन्हा नोंदवण्याऐवजी सेव्ह केलेला इनव्हॉइस उघडून पुन्हा छापा.