SAC કોડ એ એવો નંબર છે જે GST ને જણાવે છે કે તમે કઈ સેવા વેચી — તે HSN કોડનું જ સેવાઓ માટેનું સ્વરૂપ છે, જે તમે વસ્તુઓ માટે પહેલેથી વાપરો છો. જો તમે રિપેર કાઉન્ટર, ટેલરિંગની દુકાન, સલૂન કે એવી કોઈ દુકાન ચલાવો છો જે સેવા માટે પણ ચાર્જ કરે છે, તો બિલની સેવા-લાઇન પર તમે SAC કોડ મૂકો છો. આ માર્ગદર્શિકા સમજાવે છે કે GST ઇન્વોઇસ પર સેવાઓ માટે SAC કોડ શું છે, તમારી દુકાનને કેટલા આંકડા જોઈએ, નાના વ્યવસાયો માટેના સામાન્ય કોડ કયા છે, અને એક ઉદાહરણ જે એક જ બિલ પર HSN અને SAC બંને સાથે બતાવે છે.
SAC કોડ એટલે શું?
SAC એટલે Services Accounting Code (સર્વિસિસ એકાઉન્ટિંગ કોડ). જેમ HSN કોડ વસ્તુઓને
વર્ગીકૃત કરે છે, તેમ તે સેવાને વર્ગીકૃત કરે છે. GST હેઠળ, દરેક સેવા Chapter 99 હેઠળ
આવે છે, એટલે SAC કોડ હંમેશા 99 થી શરૂ થાય છે, અને પછી બીજા ચાર આંકડા આવે છે જે ચોક્કસ
સેવાને સાંકડી કરે છે
(cbic.gov.in પર રેટ અને કોડની નોંધ જુઓ).
છ આંકડા ડાબેથી જમણે વાંચો:
- 99 — તે એક સેવા છે (Chapter 99).
- પછીના 2 આંકડા — વ્યાપક જૂથ (“heading”).
- છેલ્લા 2 આંકડા — તે જૂથની અંદરની ચોક્કસ સેવા.
એટલે 998714 આ રીતે વંચાય: એક સેવા (99), મેન્ટેનન્સ-અને-રિપેર (87) હેઠળ, એક ખાસ પ્રકારના
રિપેર (14) માટે. મોટાભાગની નાની દુકાનો માટે તમને ફક્ત પહેલા ચાર આંકડા જ ક્યારેય જોઈશે —
તેના વિશે હવે પછી.
GST ઇન્વોઇસ પર તમને કેટલા SAC આંકડા જોઈએ?
તમારે હંમેશા આખા છ આંકડા છાપવા જ પડે એવું નથી. જરૂરી આંકડાની સંખ્યા તમારા આગલા નાણાકીય વર્ષના એકંદર ટર્નઓવર પર આધાર રાખે છે (આ નિયમ 1 April 2021 થી Notification 78/2020 – Central Tax હેઠળ લાવવામાં આવ્યો):
| ટર્નઓવર (આગલું નાણાકીય વર્ષ) | બિલ પર SAC આંકડા |
|---|---|
| ₹5 કરોડ સુધી | B2B ઇન્વોઇસ પર 4 આંકડા; B2C (વોક-ઇન) વેચાણ માટે વૈકલ્પિક |
| ₹5 કરોડથી વધુ | બધા ઇન્વોઇસ પર 6 આંકડા |
લગભગ દરેક કિરાણા, રિપેર કે ટેલરિંગની દુકાન આરામથી પહેલી હરોળમાં આવે છે, એટલે બિલ પર 9987
જેવું 4-આંકડાનું heading પૂરતું છે. નિયમો અને મર્યાદાઓ બદલાતા રહે છે, એટલે તે નક્કી કરતા
પહેલા વર્તમાન સ્થિતિ gst.gov.in પર અથવા તમારા CA સાથે ચકાસો.
નાના સેવા-વ્યવસાયો માટે સામાન્ય SAC કોડ
આ એ વ્યાપક 4-આંકડાના headings છે જેમાં ભારતની નાની દુકાન સૌથી વધુ આવે છે. ચોક્કસ 6-આંકડાનો કોડ પસંદ કરો અને તેનો રેટ cbic.gov.in પર ચકાસો — GST 2.0 એ 22 September 2025 થી ઘણા સેવા રેટ સુધાર્યા છે, એટલે જૂના આંકડા પર ભરોસો ન રાખો.
| સેવા | SAC heading |
|---|---|
| મેન્ટેનન્સ, રિપેર અને ઇન્સ્ટોલેશન (ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઉપકરણો, વાહનો) | 9987 |
| જોબ વર્ક — ટેલરિંગ, સિલાઈ, ગ્રાહકની પોતાની વસ્તુ પરનું કામ | 9988 |
| રેસ્ટોરાં, કેટરિંગ, ખાણી-પીણી સેવા | 9963 |
| હેરડ્રેસિંગ, સલૂન અને બ્યુટી | 9997 (99972) |
| બાંધકામ અને સંબંધિત કામ | 9954 |
| અન્ય સપોર્ટ / પરચૂરણ સેવાઓ | 9985 / 9997 |
ધ્યાનમાં રાખો કે SAC ફક્ત એ કહે છે કે સેવા શું છે; તે એકલો ટેક્સ રેટ નક્કી કરતો નથી. રેટ તે સેવા માટેની GST રેટ સૂચિ દ્વારા નક્કી થાય છે, એટલે જ ઉપરના કોડ રેટ વગર બતાવ્યા છે — હંમેશા વર્તમાન રેટ જુઓ.
એક જ બિલ પર HSN અને SAC: એક ઉદાહરણ
ઘણી નાની દુકાનો એક પાર્ટ વેચે છે અને તેને ફિટ કરવા માટે પણ ચાર્જ કરે છે. બંને એક જ ઇન્વોઇસ પર આવે છે — વસ્તુની લાઇન પર HSN કોડ, સેવાની લાઇન પર SAC કોડ.
મીના કોઈમ્બતૂર, તમિલનાડુ માં એક ઉપકરણ રિપેરની દુકાન ચલાવે છે. એક ગ્રાહક એક મિક્સર-ગ્રાઇન્ડર લાવે છે. મીના એક કેપેસિટર (સ્પેર પાર્ટ) બદલે છે અને રિપેર મજૂરી ફી ચાર્જ કરે છે. ગ્રાહક પણ તમિલનાડુમાં જ છે, એટલે આ એક રાજ્યની અંદરનું (intra-state) વેચાણ છે — GST CGST + SGST માં દરેકના અડધા-અડધા ભાગમાં વહેંચાય છે. આ ઉદાહરણ માટે ધારો કે બંને લાઇન પર 18% ટેક્સ છે (તમારા ખરા રેટ cbic.gov.in પર ચકાસો):
| લાઇન | કોડ | પ્રકાર | કરપાત્ર મૂલ્ય |
|---|---|---|---|
| કેપેસિટર (સ્પેર પાર્ટ) | HSN 8532 | વસ્તુ | ₹200 |
| રિપેર મજૂરી | SAC 9987 | સેવા | ₹800 |
- કુલ કરપાત્ર મૂલ્ય = ₹200 + ₹800 = ₹1,000.
- રાજ્યની અંદરનું, એટલે 18% CGST 9% = ₹90 અને SGST 9% = ₹90 માં વહેંચાય છે.
- ઇન્વોઇસ કુલ = ₹1,000 + ₹90 + ₹90 = ₹1,180.
જો એ જ રિપેર કેરળ ના ગ્રાહકને બિલ કરવામાં આવ્યું હોત (રાજ્યની બહાર, inter-state), તો CGST/SGST ના ભાગલાને બદલે તમે એક જ IGST 18% = ₹180 ચાર્જ કરત — કુલ હજી પણ ₹1,180 જ રહે, જે એક IGST લાઇન તરીકે બતાવાય. ખરીદનારનું પ્લેસ ઓફ સપ્લાય જ નક્કી કરે છે કે કયું લાગુ પડે.
દર વખતે કોડ શોધ્યા વગર આ કરવું
મિશ્રિત બિલનો અઘરો ભાગ એ છે કે દરેક લાઇન માટે સાચો HSN કે SAC અને સાચો રેટ યાદ રાખવો, અને પછી ટેક્સ સાચી રીતે વહેંચવો. બિલિંગ સોફ્ટવેર બરાબર આ જ કામ માટે છે.
Yojika એ ભારતની નાની દુકાનો માટે ઓફલાઇન-ફર્સ્ટ GST બિલિંગ સોફ્ટવેર છે. તમે દરેક વસ્તુ કે સેવા એક જ વાર સેવ કરો — તેના HSN કે SAC કોડ અને રેટ સાથે — અને દરેક બિલ તેને ફરી વાપરે છે, એટલે કોડ અને CGST/SGST કે IGST નો ભાગલો બીજી વાર વિચાર્યા વગર જ સાચો રહે છે. તમે A4, A5 કે થર્મલ રિસીપ્ટ પ્રિન્ટર પર, ભારતની 22 અધિકૃત ભાષાઓમાંથી કોઈપણમાં છાપી શકો, અને તમારો વ્યવસાય ડેટા તમારા પોતાના PC પર જ રહે છે.
- ફીચર્સ પેજ પર શું સામેલ છે તે જુઓ.
- સરળ, પારદર્શક કિંમત તપાસો.
- અથવા Yojika ડાઉનલોડ કરો અને 14 દિવસ મફત અજમાવો.
ઇન્વોઇસ કોડ માટે નવા છો? અમારી કિરાણા વસ્તુઓ માટે HSN કોડ માર્ગદર્શિકામાં વસ્તુઓની બાજુથી શરૂ કરો, અથવા સંપૂર્ણ નાની દુકાનો માટે GST ઇન્વોઇસ ફોર્મેટ જુઓ.
આ લેખ સામાન્ય માહિતી છે, ટેક્સ સલાહ નથી. GST રેટ, કોડ અને મર્યાદાઓ બદલાતા રહે છે — વર્તમાન સ્થિતિ gst.gov.in પર અથવા cbic.gov.in પર, અથવા તમારા CA સાથે ચકાસો.